380. CYKL SZCZĘŚLIWY: Mieć czy być

By móc obiektywnie i sensownie odpowiedzieć na trudne pytanie „Na czym polega szczęście w rozumieniu dzisiejszego człowieka?” trzeba wybić się ponad wszelkie szczegóły i nie koncentrować się na sprawach małej wagi, na opisach jednostkowych żyć, lecz spojrzeć na świat „z góry”, objąć wzrokiem jego ogólny stan, który – jak udowodnił w książce „Mieć czy być” Erich Fromm, nie należy do pozytywnych, a wręcz prowadzi do poważnych konsekwencji, którym trzeba w porę zapobiec. Jednakże czy jest to w ogóle możliwe? Najpierw jednak trzeba przyjrzeć się czterem czynnikom, które przynoszą prawdziwe szczęście.

#ŹRÓDŁASZCZĘŚCIA
W celu rozważań filozoficznych podaje się podział źródeł szczęścia na cztery grupy odpowiadające ogólnym doświadczeniom ludzkim. Są nimi: dobra zewnętrzne, uczucia życzliwe, przyjemna praca oraz przedmioty bezinteresownego upodobania. Nie sposób nie zgodzić się z Tatarkiewiczem, autorem „O szczęściu”, iż ludzie najwięcej szczęścia oczekują od dóbr zewnętrznych. Na drugim miejscu stawia się uczucia życzliwe – czynnik, dzięki któremu ludzie szczęście znajdują. Dalsze miejsce zajmuje praca oraz przedmioty bezinteresownego upodobania – sztuka, nauka, religia.

ba8950792de81f4ed8588b2131216ed7

#POSIADAĆABYĆ
Erich Fromm w książce „Mieć czy być” opisuje dwa różne sposoby na życie. Pierwszy z nich to ten zły, który należy zmienić, porzucić. Jest efektem życia w społeczeństwie industrialnym, opartym na własności prywatnej, władzy oraz zysku. Polega na posiadaniu dóbr, gromadzeniu, zarówno rzeczy materialnych, jak i zdobywaniu ludzi (sic!). Modus bycia koncentruje się nie na dobrach i ludziach, lecz na przeżyciach. Jego warunkami są niezależność, wolność oraz zdolność do krytycznego rozumowania. Chodzi w nim o twórcze wykorzystanie ludzkich możliwości.

675fe3d650fc2f1e027cfa753c5be8f6

#ZDERZENIEZRZECZYWISTOŚCIĄ
Człowiek żyje w społeczeństwie, którego miarą jest postęp, w którym energię zwierzęcą oraz ludzką zastępuje się energią mechaniczną i jądrową, gdzie komputer nierzadko pracuje lepiej od ludzkiego umysłu.  Wszystko to wiedzie do nieograniczonej produkcji, a co za tym idzie – konsumpcji i gromadzeniu dóbr materialnych. Nie mylił się ani starożytny filozof Seneka, autor „Myśli”, ani Tatarkiewicz, twórca XX-wieczny, że to gromadzenie dóbr zewnętrznych stanowi drogę ówczesnego człowieka do uczęśliwiania się.

4d6fd6d5a868485445ea4ba453466a60

#TAKIESĄREALIA
Seneka w swoim traktacie „O życiu szczęśliwym” wykłada szereg zasad, wskazówek, zakazów oraz nakazów skupionych wokół dążenia do szczęścia. Niebywale kontrastują one z dzisiejszymi realiami, jednakże trudno jest przekonać ludzkość, że „te rzeczy, które przyciągają oczy i przy których się przystaje, które jeden drugiemu z podziwem pokazuje, które po wierzchu błyszczą – lichotą są w środku”, gdyż większa część społeczeństwa postrzega modus posiadania za najbardziej naturalny sposób na życie – czy też nawet jedyny akceptowalny.

07cc4cf8ff02ad77a0e4c00819da1e13

#CHARAKTERMERKANTYLNY
Wykształcił się w dzisiejszych czasach tzw. charakter merkantylny. Posiadają go ludzie opierający się na rozumieniu samych siebie jako towarów, a własnych wartości nie jako wartości użytkowych,  lecz wartości wymiennych. Działają wedle zasady „Jestem takim, jakim mnie potrzebujesz”. W ten sposób człowiek staje się towarem na rynku osobowości – czuje się lepszy, gdy więcej ma, kiedy potrafi zaskoczyć, wzbudzić zazdrość. Na niedomiar złego, ludzkość cechuje naśladownictwo, powielanie zastanych wzorców. Prowadzi to wszystko do szerokiej skali opisywanego zjawiska dotyczącego mieć, a także, niestety, do trudności związanych z powzięciem działań służącym zmianom na lepsze.

eba76a2f8c3079c20f9fd9c907f306ae

Co o tym wszystkim sądzisz?
Czy zgadzasz się z tym, że w ogólnym rozrachunku, w dzisiejszym świecie, mieć przeważa nad być?
Jakie widzisz rozwiązania dla tej sytuacji?
A może Ty masz bardziej optymistyczny obraz świata, niekoniecznie taki jak starożytni i nowożytni filozofowie?
Podziel się w komentarzu – jestem bardzo ciekawa Twoich odpowiedzi.

Reklamy

74 uwagi do wpisu “380. CYKL SZCZĘŚLIWY: Mieć czy być

  1. Uwielbiam takie wpisy, zawsze można przy nich pomyśleć i uświadomić sobie jak tak naprawdę jest u Ciebie . Chciałbym żeby być było nad mieć jednak coraz częściej łapie się nad tym że chce czegoś tak bardzo że zapominam o tym że mam przy sobie ludzi którzy mnie kochają świetne studia i znajomych😣 i to jest smutne

    Polubienie

  2. Punkt Stwarzania. Miejsce dla silnych kobiet

    Super, bardzo spodobał mi się dobór autorów, na których się powołujesz Tatarkiewicz, Seneka będzie kogo czytać 😉

    Polubienie

  3. Bardzo fajny i przyjemny wpis. Szczęście zawsze było i będzie tematem rozważań. Chyba każdy z nas chciałby znaleźć na nie receptę, ale myślę że nigdy nie uda się stworzyć takiej, która pasowałby wszystkim ludziom. W końcu przepis na szczęście jest inny dla każdego z nas 🙂 Pozdrawiam 🙂

    Polubienie

  4. Oj tak, w dzisiejszych czasach najbardziej liczy się mieć – mieć więcej kasy, najlepszy samochód, a zapomina się o ludziach, o… sobie. A najważniejsze to jest… mieć z kim się DZIELIĆ szczęściem:)

    Polubienie

  5. Agssymi

    My staramy się być życzliwymi osobami , ale i tak na pierwszym miejscu jest to ,,mieć,, :/ Często jest tak, że oczekujemy dużo, a mało dajemy od siebie. Pięknie piszesz!

    Polubienie

  6. Aktualnie faktycznie zazwyczaj króluje MIEĆ nad BYĆ. Tylko nieliczni nie ulegają tej presji. Jak z tym walczyć? Dawać przykład i rozmawiać 🙂 A przede wszystkim trzeba uświadomić sobie jakie to szczęście, że możemy BYĆ 🙂

    Polubienie

  7. Podobają mi się #ŹRÓDŁASZCZĘŚCIA i bardzo do mnie przemawiają. Pojęcie szczęścia jest bardzo indywidualną sprawą i zauważyłam, że im starsza tym mniej do szczęścia potrzebuję. Najbardziej jednak cieszy mnie to, że potrafię dzisiaj cieszyć się z naprawdę drobnej rzeczy czy zdarzenia.

    Polubienie

  8. Świat chyba sam się wzajemnie nakręca, wchodzę na IG czy Facebook a tam piękne kobiety, samochody, wszystko wyidealizowane, bez problemów i skaz, pytanie czy być czy mieć z pewnością dąży do tego drugiego;)

    Polubienie

  9. A ja po prostu lubię być szczęśliwa! To jasne, że czasem przytłacza mnie rzeczywistość, czasem coś wpędza mnie w podły nastrój… ale jeśli tylko mogę, to po prostu cieszę się życiem.
    Posiadanie jako źródło szczęścia? Nie, to nie ja. Owszem, lubię posiadać niektóre rzeczy… ale tylko przez pryzmat tego, co mi dają. Na przykład: kredki oznaczają ileś godzin poświęconych na proces twórczy. Rower to wyprawy i przyjemna droga do pracy. Ale znów posiadanie ubrań ponad to, co jest mi potrzebne, jest mi do niczego niepotrzebne.

    Polubienie

  10. Emilia

    Osobiście uważam że wszechobecny materializm i konsumpcjonizm sprawia iż wszystkie dawniej pielęgnowane wartości takie jak przyjaźń, szacunek czy możliwość polegania na kimś, idą nie jako do lamusa. Z drugiej strony tylko od nas zależy jaką pójdziemy drogą. Ten kto szuka szczęścia ten je znajdzie.

    Polubienie

  11. Niestety w dzisiejszym świecie trudno jest być, bez mieć. Uważam, że najlepiej to zrównoważyć odpowiednio. Czyli mieć, ale nigdy nie zapominać o tym, że jednak najważniejsze jest być 🙂 Trochę mi masło maślane z tego wyszło, ale mam nadzieję, że rozumiesz o co chodzi 🙂

    Polubienie

  12. „Kolejna strona: mieć czy być?
    Czy Erich Fromm wiedział jak żyć?
    W rzeczywistości ciągłej sprzedaży,
    Gdzie „być” przestaje cokolwiek znaczyć.”
    Sama staram się korzystać z życia i dostrzegać jego piękno. Przeżywać każdy dzień jakby był moim ostatnim. Czasem nawet się lepiej czuję gdy mam mniej a bardziej to doceniam. Jednak społeczeństwo wymaga od ciągłego „mieć”. Prosty przykład ciągłe czepianie się mnie dlaczego nie mam telewizora – nie oglądam telewizji. jakoś nie dociera… W końcu wprowadził się do mnie chłopak ze swoim telewizorem, którego też nie oglądamy ale mamy spokój. Podobnie z samochodem. ja sobie radzę bez niego a wszyscy wmawiają mi, że się nie da. Takie czasy, że nawet miłość i przyjaźni się kupuje. Szkoda tylko, że kiepskiej jakości 😉

    Polubienie

  13. Altertonative

    Moim zdaniem jest niewielka garstka osób, która potrafi się dostosować do każdej sytuacji i kreować siebie względem oczekiwań innych. Koniec koncie i tak wyjdzie szydło z worka,🙄

    Polubienie

  14. Bardzo ciekawy wpis 🙂 Ja uważam, że w społeczeństwie większość ludzi ocenia cię po tym co masz a nie to co sobą reprezentujesz niestety… ale są ludzie dla który pieniądze i dobra materialne to nie wszystko i ja do nich należę. Pozdrawiam serdecznie 🙂

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s